پادکست راوکده
روایتگر سرگذشتها و رویدادهای ماندگارِ تاریخ ایران و جهان
در بهترینها بشنوید، در یوتیوب ببینید
هر ماه با ۲ اپیزود صوتی و ۴ ویدئوکست، کنار شما هستیم!
در این روزهای سخت و قطعی اینترنت هم کنار شما هستیم
- شیرازیِ بی نام
- اسپانسرهای این قسمت
- ادیب سیاستمدار | داستان زندگی و فرجام محمدعلی فروغی (ذکاءالملک دوم)
محمدعلی فروغی؛ ادیبِ سیاستمداری که در حساسترین پیچهای تاریخ معاصر ایران یکبار آغاز را نوشت و یکبار پایان را: از معماری اداری مشروطه و نقشآفرینی در گذار قاجار به پهلوی، تا بازگشت اضطراری در شهریور ۱۳۲۰ وقتی ایران اشغال شد و او متن استعفای رضاشاه را نوشت و انتقال قدرت به محمدرضا شاه را مدیریت کرد. در این اپیزود از راوکده، مسیر فروغی را از دارالفنون و تربیت تا مجلس، کابینه، پروندههای جنجالی مثل فراماسونری و قرارداد نفت ۱۹۳۳، و سپس سالهای حصر و بازگشتِ مردِ بحران دنبال میکنیم؛ تا به سؤال اصلی برسیم: فروغی ناجیِ ایران بود یا مهندسِ مشروعیت یک استبداد مدرن؟ سیاستمداری عملگرا که در بزنگاهها مذاکره را انتخاب کرد، یا چهرهای که همیشه کمهزینهترین راه را پیش پای کشور گذاشت؟
- آخرین اپیزودهای منتشر شده
محمدعلی فروغی؛ ادیبِ سیاستمداری که در حساسترین پیچهای تاریخ معاصر ایران یکبار آغاز را نوشت و یکبار پایان را: از معماری اداری مشروطه و نقشآفرینی در گذار قاجار به پهلوی، تا بازگشت اضطراری در شهریور ۱۳۲۰ وقتی ایران اشغال شد و او متن استعفای رضاشاه را نوشت و انتقال قدرت به محمدرضا شاه را مدیریت کرد. در این اپیزود از راوکده، مسیر فروغی را از دارالفنون و تربیت تا مجلس، کابینه، پروندههای جنجالی مثل فراماسونری و قرارداد نفت ۱۹۳۳، و سپس سالهای حصر و بازگشتِ مردِ بحران دنبال میکنیم؛ تا به سؤال اصلی برسیم: فروغی ناجیِ ایران بود یا مهندسِ مشروعیت یک استبداد مدرن؟ سیاستمداری عملگرا که در بزنگاهها مذاکره را انتخاب کرد، یا چهرهای که همیشه کمهزینهترین راه را پیش پای کشور گذاشت؟
بابک خرمدین؛ سرداری که از دلِ کوهستانهای آذربایجان برخاست و نزدیک به دو دهه خلافت عباسی را درگیر جنگی کرد که فقط یک شورش محلی نبود، بلکه "نه" بلندِ یک ملت به مالیاتهای سنگین، تبعیض مذهبی و تحقیر هویت ایرانی بود. در این اپیزود از راوکده، از ریشههای خرمدینان و موجهای پیشابابک شروع میکنیم، به قلعهی بَذ و جنگهای کمینمحور در تنگههای ارسباران میرسیم، و مسیر رویارویی بابک با مأمون و معتصم را دنبال میکنیم؛ تا جایی که پای افشین به میدان باز میشود و جنگ وارد مرحلهای پیچیدهتر از شمشیر یعنی اطلاعات، جنگ روانی و بازیهای قدرت میشود.
حاجعلی رزمآرا؛ افسر با تحصیل کرده و در عین حال جاهطلبی که از قزاقخانه و سنسیر فرانسه به صندلی نخستوزیری رسید و فقط با سه گلوله وسط حیاط مسجد شاه، به معمایی دائمی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. کمتر از یک هفته بعد از ترورش، طرح ملی شدن صنعت نفت رأی آورد و راه برای دولت مصدق باز شد؛ قاتلش خلیل طهماسبی هم یک سال بعد در مجلس قهرمان ملی نام گرفت و آزاد شد. در این اپیزود از راوکده، روایت کامل زندگی و سرنوشت رزمآرا را میشنوید؛ از ارتش و دربار و نفت، تا فدائیان اسلام، آیتالله کاشانی و بازی های قدرت.
عکسِ آخرین صحنهی زندگیاش، ملافهای سفید است… و ساعتی کوکشده. در قسمت دوم این ماجرا روایتِ مردی را میبینیم که میانِ روشنفکری، سیاست، و مرگ ایستاد؛ از بازگشت به تهران و فضای باز پس از شهریور ۲۰ تا روزهای سرد پاریس و پایانِ در اتاقی بسته. در این قسمت از پادکست راوکده، قسمت دوم ماجرای صادق هدایت را میشنوید؛ از امیدِ کوتاهِ آزادی تا خودخواستهترین سکوتِ قرن!
نوزدهم فروردین سال ۱۳۳۰ بود. پاریس بوی بهار میداد و تو خیابون شامپیونه چراغ اتاق کوچیکی هنوز روشن مونده بود. توی اون اتاقِ اجارهای صادق هدایت، مردی که سالها از تنهایی و مرگ نوشته بود، برای آخرینبار با زندگی حسابش رو صاف کرده بود. بوی تندِ گاز از درزِهای درِ بیرون میزد و روی میز یادداشتی کوتاه جا گذاشته بود: "۱۲۵ فرانک برای کرایه صاحبخانه تا فردا، ۱۸ فرانک برای پول گازی که به زندگی من پایان میدهد، چند فرانک دیگر میماند که، مرگ من بیش از این خرج برمیدارد". همینقدر سرد، همینقدر حسابشده.... .
تصور کنید وسط کوههای خلخال ایستادید. جایی که بورانِ بیامان میوزه و برف تا کمر بالا اومده، و دو مرد خسته و یخ زده، در دلِ این طوفان گرفتار شدن. یکیشون میرزا کوچک خان، و اون یکی یار آلمانیاش هوشنگ که مدت ها دوشادوش اون جنگیده بود. و فردا صبح وقتی روستاییها از بالای گردنه میگذرن، با پیکر یخ زده سرداری روبه رو میشن که هنوز دستش روی قبضه تفنگه، و همونجا سر از بدنش جدا میشه و در مسیر خلخال تا رشت، و بعد تهران میگرده تا نشونهای باشه از پایان یک شورش یا شاید آغاز یک افسانه… .
همه چیز از یه شب خونین شروع شد. اردشیر پسر سوم خشایارشا، اونقدرها که همه فکر میکردن بیتجربه نبود. وقتی پدرش از دنیا رفت و دربار هخامنشی دچار هرج و مرج شد، اردوان، رئیس گارد شاهنشاهی قصد داشت یه شاه ضعیف سرکار بیاره، تا خودش راحت تر حکومت رو بدست بگیره. اما اردشیر مجالی بهش نداد و توی همون شب های پر از توطئه و درگیری، اردوان و پسرانش رو، کنار زد و تاج رو بر سر گذاشت. و حالا که به تخت نشسته بود، نگاهها همه به اون دوخته شده بود. آیا اون میتونست از پسِ این همه آشوب بربیاد؟ ایران نیاز به تغییر داشت. و اردشیر، باید ثابت میکرد که میتونه از پدرش بهتر کشور رو اداره کنه.
ایده پرداز و راوی
محمدعلی نامهای
امروز راوکده یک خانواده است. خانوادهای متشکل از شنوندگان و بینندگان و طرفدارانی که با عشق و حمایت خود، انگیزهی ما را برای ادامهی مسیر دوچندان میکنند. با راوکده و آرشیو گسترده آن، به دنیای تاریخ سفر کنید. جایی که ذهن شما به چالش کشیده میشود و افق دیدتان گسترش مییابد. ما اینجا هر ماه دو ماجرای تاریخی، فرهنگی و زندگینامه به شکل پادکستِ صوتی و چهار ویدئوکستِ تصویری برای شما روایت میکنیم.
پادکست و اپیزودهای صوتی
دروازه ورود به داستانهای تاریخی، فرهنگی، زندگینامه
ویدئوکست و اپیزودهای تصویری
بیایید ببینیم، بفهمیم و بدانیم!
- مجله و معرفی ویدئوکستها
زندگی حاج علی رزم آرا از همان آغاز، شبیه زندگی یک سیاستمدار کلاسیک نبود؛ او در سال ۱۲۸۰ خورشیدی در تهران به دنیا آمد و از دل یک خانواده نظامی بیرون آمد. پدرش، سرهنگ محمدخان رزمآرا، افسر توپخانه و رئیس مدرسه صاحبمنصبان بود و برخی منابع او را وابسته به شبکهای از خانوادههای قدیم نظامی و دیوانی اواخر قاجار میدانند. این پیشینه باعث شد مسیر او از خیلی زود به ارتش و انضباط نظامی گره بخورد، نه به بازار و نه به دستگاه دیوانی متعارف. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدارس آلیانس، اقدسیه و دارالفنون گذراند و در هفدهسالگی وارد مدرسه نظام شد. سپس برای فراگیری آموزش نوین نظامی به فرانسه رفت و دوره آکادمی نظامی سنسیر را گذراند؛ بریتانیکا زمان فراغت او از سنسیر را ۱۹۲۵ ثبت کرده است. همین آموزش اروپایی، از رزمآرا یک افسر صرفاً میدانی نساخت؛ بلکه او را به چهرهای تبدیل کرد که هم نظم ارتش مدرن را میشناخت و هم به برنامهریزی، نقشه، سازمان و دانش نظامی بهمثابه «علم» نگاه میکرد. پس از بازگشت به ایران، او در کارزارهای تثبیت اقتدار دولت مرکزی در مناطق مختلف، از جمله کردستان، لارستان و لرستان، نقش گرفت. سپس به مدیریت دانشکده افسری تهران رسید و در سال ۱۳۱۷ خورشیدی مدیر دانشکده صاحبمنصبان تهران شد. در این دوره، چهرهای از او ساخته شد که بعدها در سراسر عمر سیاسیاش باقی ماند: افسر درسخوانده، سختگیر، بلندپرواز و معتقد به تمرکز قدرت دولتی. برای هوادارانش، این ویژگیها نشانه کارآمدی بود؛ برای منتقدانش، نشانه تمایل به اقتدارگرایی. یکی از وجوه کمتر دیدهشده زندگی حاج علی رزم آرا، علاقه و فعالیت جدی او در جغرافیای نظامی بود. او در تهران مأمور تشکیل دایره جغرافیایی ارتش شد، در دانشگاه جنگ تاکتیک، نقشهخوانی و جغرافیای نظامی تدریس کرد و آثاری با نام او در حوزه «جغرافیای نظامی ایران» ثبت شد. در فهرستهای کتابشناختی نیز «فرهنگ جغرافیایی ایران» بهعنوان مجموعهای که توسط دایره جغرافیایی ستاد ارتش و زیر نظر سپهبد علی رزمآرا در سالهای ۱۳۲۸ تا ۱۳۳۲ سامان یافته، ثبت شده است. همین کارنامه فکری باعث شده است بخشی از تصویر تاریخی او صرفاً به «نخستوزیر مخالف ملی شدن نفت» تقلیل پیدا نکند و بهعنوان یک افسر-تکنوکرات نیز محل توجه باشد.
ارتباط، شاهرگ حیاتی تولید محتواست، اما برای ما در «راوکده»، این پیوند فراتر از اعداد و ارقام، یک تعهد انسانی است. در این ۸۸ روز که دسترسی به اینترنت بینالملل قطع و پلهای ارتباطی معمول فروریخت، روزهای سختی بر همه ما گذشت. ما این ایام را با قلبی سنگین از وقایع اخیر، سایه جنگ و سوگ هموطنان عزیزمان سپری کردیم؛ عزیزانی که هر کدام قصهای ناتمام بودند.در میان این اندوه و سکوت، باور داشتیم که «آگاهی» و «روایت»، تنها دارایی ما برای دوام آوردن است. قصهها نباید ناتمام میماندند، چرا که قصه، تنها ریسمان اتصال ما به حقیقت و تاریخ است. در این گزارش، نگاهی میاندازیم به آنچه در این ۸۸ روز بر خانواده راوکده گذشت و چطور تلاش کردیم با تکیه بر زیرساختهای بومی، چراغ پادکست و مجله را روشن نگه داریم.
عباس زریباف از آن نامهایی است که اگرچه در حافظه عمومی جامعه چندان شناختهشده نیست، اما در تاریخ امنیتی دهه ۶۰ ایران، جایگاهی بحثبرانگیز دارد. او در برخی روایتهای منتشرشده، بهعنوان یکی از نفوذیهای سازمان مجاهدین خلق در اطلاعات سپاه پاسداران معرفی میشود؛ فردی که توانست تا درون ساختارهای حساس اطلاعاتی راه پیدا کند و از درون، بر روند برخی رخدادهای مهم اثر بگذارد.
در این مقاله جامع، سرگذشت جنجالی مصطفی رجوی، تنها فرزند مسعود رجوی و اشرف ربیعی را از واقعه ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ تا جدایی از سازمان مجاهدین خلق و زندگی کنونی او بررسی میکنیم. مصطفی رجوی، نامی است که با یکی از دراماتیکترین و جنجالیترین تصاویر تاریخ معاصر ایران گره خورده است. او که تنها بازماندهی واقعهی خونین ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ در پایگاه مرکزی مجاهدین خلق است، مسیری را طی کرد که شاید در هیچ سناریوی سیاسی قابل پیشبینی نبود. از آغوش دادستان وقت انقلاب در نوزادی تا حضور در پادگان اشرف در جوانی، زندگی مصطفی رجوی آینهای از تضادهای عمیق سیاسی، خانوادگی و ایدئولوژیک است. در این مقاله به بررسی دقیق و بیطرفانه سرگذشت او و روابط پیچیدهاش با تشکیلات پدرش میپردازیم.
احمد مقربی؛ نامی که در صفحات تاریخ معاصر ایران، مترادف با یکی از جنجالیترین پروندههای ضدجاسوسی دوران پهلوی است. پروندهای که نه تنها در زمان وقوع خود، بلکه دههها بعد همچنان موضوع بحث محافل تاریخی و سیاسی است. اما چگونه یک افسر بلندپایه ارتش شاهنشاهی که در عالیترین سطوح نظامی آموزش دیده بود، به یکی از مهمترین مهرههای اطلاعاتی شوروی در ایران تبدیل شد؟ در این مقاله از پادکست راوکده، به بررسی ابعاد مستند و جنجالی زندگی و مرگ سرلشکر احمد مقربی میپردازیم.
سازمان کوک یک شبکه اطلاعاتی-امنیتی پنهان در دوره محمدرضا پهلوی بود که پیش از ساواک برای کنترل ارتش، مقابله با نفوذ سیاسی و پایش مخالفان بهکار گرفته شد. در این مقاله مستند، بیطرف و جنجالی، تاریخچه، ساختار، مأموریتها، چهرههای کلیدی، ارتباط با رکن ۲ و نسبت آن با ساواک را بررسی میکنیم و در پایان شما را به تماشای ویدئوکست کامل در آپارات راوکده دعوت میکنیم. سازمان کوک از آن دست نامهایی است که هر بار در بحثهای تاریخ امنیتیِ پهلوی مطرح میشود، موجی از سؤال و کنجکاوی میسازد: آیا واقعاً پیش از ساواک، شبکهای مخفی برای کنترل ارتش شکل گرفته بود؟ این تشکیلات دقیقاً چه کار میکرد؟ چه کسانی پشت آن بودند؟ و مهمتر از همه: «کوک» قرار بود امنیت کشور را حفظ کند یا امنیت سلطنت را؟این مقاله تلاش میکند با زبانی رسمی، سرراست، بیطرف و تا حد ممکن مستند، تصویری روشن از «کوک» ارائه دهد؛ از زمینههای تاریخی شکلگیریاش تا نقش آن در مسیر رسیدن به ساواک. جنجالی بودن موضوع از اینجاست که «کوک» درست روی مرزِ باریکِ میان امنیت ملی و امنیت سیاسی حکومت قرار میگیرد؛ مرزی که در تاریخ معاصر ایران همیشه محل اختلاف روایتها بوده است.
تاریخچه جنبشهای فمینیستی جهان فراتر از یک روایت ساده در باب مطالبات حقوقی زنان است؛ این تاریخ، دفترِ ثبتِ مناقشهای بیپایان بر سرِ مفاهیمِ بنیادین قدرت، آزادی، عاملیت و ساختارهای اجتماعی است. از زمانی که زن به عنوان یک موجودیت سیاسی و شهروندِ برابر در متون قانونی جوامع مدرن تعریف شد، این نزاع به شکلی ساختارمند آغاز گشت. برای درک عمیق این سیرِ تحول، نخست باید به یک پرسش بنیادی پاسخ داد: «فمینیسم به چه معناست؟»
قابل دریافت از کلیه پلتفرم های صوتی و تصویری معتبر
روایتهای ما؛ در دسترس، همیشه همراه!
بخش صوتی و پادکستها، در کنار صفحه اپیزودها؛ از کلیه پادگیر های معتبر جهانی مثل اپل پادکست، اسپاتیفای، کست باکس، فیدیبو و سایر پلتفرمها در دسترس است؛ و تجربه کامل بخش تصویری و ویدئوکستها، در کانال یوتیوب راوکده ارائه میشود و بخشی از آنها با اندکی تأخیر در کانال آپارات (جدید) نیز منتشر میگردد. کافیست یکی از این اپلیکیشن ها را روی گوشی یا دستگاه خود نصب کنید و وارد دنیای ماجراهای راوکده شوید!
تاریخ در یک دقیقه در اینستاگرام
جایی برای روزمرگی ها و ماجراهای کوتاه
ما در اینستاگرام راوکده با نزدیک بر هشتاد هزار دنبال کننده تلاش میکنیم تا محتواهایی متنوع، از مطالب تکمیلی و داستانهای کوتاه و الهامبخش را در پست ها با شما به اشتراک بگذاریم. و اگر میخواهید با روزمرگیها، سفرها و اتفاقات جالب روزانه ما همراه شوید، استوریها را از دست ندهید! منتظرتان هستیم تا لحظات بیشتری را با هم شریک شویم.
داستانهای ناگفته در تلگرام و بله
سفری صمیمیتر به دلِ روایتها و خاطرهها
تلگرام و بله راوکده، دنیایی فراتر از کانالهای اطلاعرسانی صرف هستند. اینجا جزئیات جذاب هر اپیزود را میبینید: ترانهها و موسیقیها، تصاویر اختصاصی، اسناد تاریخی، کتابها و فکتهای خواندنی که در روایت اصلی فرصتی برای گفتنشان نبوده. همراه ما در خاطرهبازی سفرها باشید و گاهی پای گفتوگوها و یادداشتهای کوتاه و خودمانی بنشینید؛ محتوایی متفاوت که در هیچ پلتفرم دیگری منتشر نمیشود. برای تجربه کاملتر راوکده، به جمع ما بپیوندید.
برخی مشتریان و اسپانسرهای ما
با همراهی برندهایی که در ذهن مخاطب میمانند
به داشتن این همراهان افتخار میکنیم. وقتی شما هم با ما همراه شوید، تبلیغتان فقط پیام نیست؛ بخشی از تجربه شنوندگان میشود که در ذهن میماند و ارتباطی عمیقتر ایجاد میکند. شما هم میتوانید بخشی از داستانی شوید که ده ها هزار شنونده هر روز به آن گوش میدهند!
ایران، دیارِ نَفَس...
همراه راوکده در مسیر نجات زندگیها
راوکده بهعنوان سفیر رسمی اهدای عضو ایران تلاش میکند صدای آگاهی، امید و زندگی دوباره باشد. یکی از رسالتهای ما ترویج فرهنگ اهدای عضو و همراهی با انسانهایی است که میتوانند زندگیها را نجات دهند. برای دریافت کارت اهدای عضو، کافی است کد ملی خود را به شماره ۳۴۳۲ پیامک کنید.
