حسین فاطمی (۱۲۹۶–۱۳۳۳) روزنامه‌نگار و سیاستمدار ایرانی و از رهبران جبهه ملی بود که به عنوان وزیر امور خارجه دولت محمد مصدق فعالیت کرد. او طرح ملی شدن نفت را در دولت ملی ایران کلید زد. به مناسبت سالروز اعدام او، مرور زندگی و فعالیت‌های پرماجرای این شخصیت تاریخی خالی از لطف نیست. آنچه در ادامه می‌آید شرحی مستند و مستدل از زندگی، مبارزه سیاسی و سرنوشت تلخ حسین فاطمی است.

خسرو پرویز پس از سرنگونی ظاهری هرمز چهارم (پدرش) به تخت شاهی نشست. با این حال، او بلافاصله با شورش «بهرام چوبین» مواجه شد. بهرام که از سرداران نامی ایران و از خاندان مهران بود، به سلطنت قانونی خسرو گردن ننهاد و در سال ۵۹۰ خسرو شکست خورد. خسرو پرویز در پی شکست از بهرام، از دیوان تیسفون گریخت و به امپراتور بیزانس (قیصر موریس) پناه برد. امپراتور موریس با اعزام سپاهی در حمایت از خسرو موافقت کرد و حتی دخترش مریم را به‌همسری او داد. با کمک سپاه روم، خسرو در سال ۵۹۱ در نزدیکی گنزک (در منطقه آذربایجان) بهرام را مغلوب کرد و دوباره به تخت شاهی ایران بازگشت. بازگشت خسرو به قدرت وضعیتی دوگانه داشت: برخی موبدان و بزرگان ایرانی از دوستی او با مسیحیان روم و نیز تأثیر ایمان مسیحی همسر محبوبش، شیرین، نگران بودند.

اسدالله علم از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی دوران محمدرضا پهلوی بود که با جایگاهی استثنایی در دربار و مقام‌های کلیدی حکومت حضور یافت. او در تیر ۱۳۴۱ به نخست‌وزیری رسید و در طول حدود ۲۰ ماه نخست‌وزیری‌اش به اجرای سیاست‌های جنجالی «انقلاب سفید» و اصلاحات ارضی کمک کرد. پس از آن تا سال ۱۳۵۶ وزارت دربار را بر عهده داشت و مؤثرترین فرد پشت‌پرده‌ی قدرت باقی ماند. خاطرات روزانه و هفت‌جلدی او که پس از انقلاب اسلامی منتشر شد، پرده از رازهای دربار و ذهنیت روزهای آخر حکومت پهلوی بر می‌دارد. در این مقاله بی‌طرف و مستند تلاش شده زندگی اسدالله علم از کودکی تا مرگ بررسی شده و مهم‌ترین نکات بحث‌برانگیز زندگی او بازگو شود. در پایان هم شما را به تماشای ویدئوکست کامل داستان زندگی او در کانال آپارات «پادکست راوکده» دعوت می‌کنیم.

فوزیه بنت فؤاد (۱۴ آبان ۱۳۰۰ – ۱۱ تیر ۱۳۹۲) دختر ملک فؤاد یکم مصر و ملکه نازلی و خواهر ملک فاروق بود. او در اسفندماه ۱۳۱۷ خورشیدی (مارس ۱۹۳۹) با محمدرضا پهلوی، ولیعهد ایران، ازدواج کرد و پس از مرگ رضاخان در شهریور ۱۳۲۰، تا آبان ۱۳۲۷ خورشیدی، عنوان ملکه همسر ایران را داشت. فوزیه به‌خاطر چهره‌ی جذاب و شخصیت دلنشینش در رسانه‌ها «ملکه غمگین» لقب گرفت. در این مقاله، ماجرای زندگی پر حادثه و حاشیه‌ساز او بررسی می‌شود و در پایان شما را به تماشای ویدئوکست کامل زندگی او در یوتیوب راوکده دعوت می‌کنیم.

خدیجه مصدق کوچک‌ترین دختر محمد مصدق بود؛ زنی که برخلاف پدر مشهورش، نه سیاستمدار شد، نه صاحب منصب بود و نه حضور مستقلی در صحنه عمومی ایران داشت. با این حال نام او در حاشیه زندگی یکی از مشهورترین نخست‌وزیران تاریخ معاصر ایران باقی ماند؛ نه به دلیل فعالیت سیاسی، بلکه به دلیل بیماری روانی طولانی و اقامتی که بخش بزرگی از زندگی او را در یک مرکز درمانی در سوئیس گذراند. خانواده مصدق پنج فرزندِ باقی‌مانده تا بزرگسالی داشتند: دو پسر به نام‌های احمد و غلامحسین و سه دختر به نام‌های ضیاءاشرف، منصوره و خدیجه.بر اساس روایت عبدالمجید بیات مصدق، نوه محمد مصدق و از نزدیک‌ترین بستگان خدیجه، او در ۲۵ آذر ۱۳۰۲، برابر با ۱۷ دسامبر ۱۹۲۳، در تهران متولد شد و در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۲، برابر با ۱۹ مه ۲۰۰۳، در سوئیس از دنیا رفت. همین تاریخ مرگ در بیانیه‌ای که سال‌ها بعد سفارت ایران در برن درباره وضعیت او منتشر کرد نیز آمده است. برخی منابع ثانویه سال تولد متفاوتی ذکر کرده‌اند؛ حتی صفحه دانشگاه نوشاتل سال ۱۹۲۱ را آورده است. به همین دلیل، برای تاریخ تولد در این مقاله روایت مستقیم عبدالمجید بیات، عضو خانواده و شاهد نزدیک ماجرا، مبنا قرار گرفته است.

امروز ۹ آبان ماه، سالروز انقراض سلسله قاجار است. انقراض قاجاریه یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است؛ اتفاقی که نه‌تنها به حدود ۱۳۰ سال سلطنت یک خاندان پایان داد، بلکه مسیر سیاسی ایران را برای چند دهه تغییر داد. در ۹ آبان ۱۳۰۴ خورشیدی، مجلس پنجم شورای ملی با تصویب ماده‌واحده‌ای، سلطنت خاندان قاجار را منقرض اعلام کرد و اداره موقت کشور را به رضاخان پهلوی سپرد. احمدشاه قاجار که آخرین پادشاه این سلسله بود، سال‌ها پیش از این تصمیم ایران را ترک کرده بود و دیگر نتوانست به کشور بازگردد.اما آیا پایان سلطنت قاجار فقط نتیجه ضعف احمدشاه بود؟ آیا رضاخان به‌تنهایی توانست یک سلسله پادشاهی را کنار بزند؟ نقش مجلس، نیروهای نظامی، تحولات مشروطه و قدرت‌های خارجی در این اتفاق چه بود؟شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا این باشد که داستان قاجارها حتی با روی کار آمدن رضاشاه هم کاملاً بسته نشد. در سال ۱۳۲۰، یعنی ۱۶ سال پس از انقراض قاجاریه، مقام‌های بریتانیایی بار دیگر احتمال بازگرداندن یکی از شاهزادگان این خاندان به سلطنت ایران را بررسی کردند. برای فهم این اتفاق باید به سال‌هایی برگردیم که ایران میان بحران‌های داخلی، فشار قدرت‌های خارجی و تلاش برای ساختن یک دولت مرکزی نیرومند گرفتار شده بود.

کوروش بزرگ یکی از معدود شخصیت‌های تاریخ ایران است که پس از حدود دو هزار و پانصد سال هنوز درباره نام، زندگی، مرگ، باورهای دینی، شیوه حکومت و حتی معنای سیاسی میراثش بحث می‌شود. برای گروهی، کوروش کبیر بنیان‌گذار یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان باستان و نمونه فرمانروایی مداراگر است؛ برای گروهی دیگر، تصویری که امروز از او ساخته شده بیش از اندازه آرمانی و محصول بازخوانی‌های مدرن است. واقعیت تاریخی جایی میان این دو تصویر قرار دارد.آنچه با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است که کوروش دوم، مشهور به کوروش بزرگ، در سده ششم پیش از میلاد قدرت گرفت، حکومت ماد را شکست داد، لیدی را به قلمرو خود افزود، بابل را تصرف کرد و پایه‌های شاهنشاهی هخامنشی را بنا گذاشت؛ دولتی که جانشینان او آن را به بزرگ‌ترین امپراتوری شناخته‌شده جهان آن روز تبدیل کردند. منابع تاریخی تاریخ تولد او را دقیق ثبت نکرده‌اند، اما زمان مرگش معمولاً حدود ۵۳۰ پیش از میلاد دانسته می‌شود.