روزگاری که فریدون، ضحاک را در بندهای گران کوه دماوند گرفتار کرد، گمان میرفت که جهان برای همیشه از بیداد رسته است. اما حماسه فردوسی، روایتگرِ حقیقتی تلختر است؛ بیدادی که این بار نه از سوی بیگانهای ماردوش، بلکه از درون خانه و میان خون و ریشه پدید آمد. داستان فریدون شاه و پسرانش در شاهنامه، روایتِ پادشاهی است که جهان را با دادگری پس گرفت، اما در پیری، زمانی که صندوقی زرین برایش آوردند و در آن سر بریده فرزند کوچکش، ایرج را دید، دریافت که سایه حسد و قدرتطلبی، ویرانگرتر از هر اهریمنی است. این مقاله به بررسی دقیق فراز و فرود زندگی فریدون، آزمونِ پسران و آغاز کینخواهی منوچهر میپردازد.
چطور ممکن است یک صبح معمولی در ژاپن، تنها در چند ثانیه به نقطهای تبدیل شود که تاریخ بشر را به دو بخش قبل و بعد از بمب اتم تقسیم کند؟ دوشنبه ششم اوت سال ۱۹۴۵ میلادی (برابر با ۱۵ مرداد سال ۱۳۲۴ هجری شمسی)، شهر هیروشیما شاهد رویدادی بود که فرآیند تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم را به شکلی بازگشتناپذیر کلید زد. در این روز، مردم شهر مانند هر روز به سمت محل کار و مدرسه میرفتند. هیروشیما تا آن زمان از بمبارانهای سنگین هوایی مصون مانده بود؛ همین دستنخورده بودن، دلیلی شد تا ارتش ایالات متحده آن را به عنوان بستری برای سنجش میزان تخریب واقعی مخربترین سلاح جهان انتخاب کند.
بمباران هیروشیما در تاریخ ۶ اوت ۱۹۴۵ با انفجاری بیسابقه آغازگر فصل تازهای در جنگ جهانی دوم شد. این رویداد که تنها یک روز پس از مرگ رئیسجمهور آمریکا، هری ترومن رخ داد، بهدلیل تلفات انسانی گسترده و ماهیت جنجالی سلاح هستهای، یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین وقایع تاریخ معاصر به شمار میرود. در ادامه به چرایی، چگونگی و پیامدهای این بمباران و در نهایت تسلیم ژاپن پرداخته میشود. همچنین در پایان این مقاله، شما را به مشاهده ویدئوکست کامل این موضوع در کانال یوتیوب راوکده دعوت میکنیم.
نهم و دهم ماه محرّم (روزهای تاسوعا و عاشورا) هر ساله جایگاه ویژهای در تاریخ اسلام و فرهنگ شیعی دارند. در این دو روز، یاد واقعه دلخراش کربلا در سال ۶۱ هجری (۶۸۰ میلادی) گرامی داشته میشود؛ واقعهای که در آن حضرت امام حسین بن علی – نوه پیامبر و سومین امام شیعیان – همراه با یاران وفادارش به شهادت رسیدند. واقعه کربلا در روز دهم محرّم (عاشورا) به امر یزید بن معاویه رقم خورد؛ در این نبرد نابرابر، امام حسین و همه همراهانش، به جز امام سجاد که از بیماری توان جنگ نداشت، به شهادت رسیدند. بسیاری از مورخان و منابع اسلامی واقعه کربلا را «دلخراشترین حادثه تاریخ اسلام» میدانند و وقوع آن را پس از امتناع امام حسین از بیعت با یزید میدانند. از اینرو در مناسبتهای محرّم، مخصوصاً روزهای تاسوعا و عاشورا، شیعیان با برپایی مراسم عزاداری باشکوه به یاد آن روز و بزرگداشت شهدای کربلا مینشینند. همچنین در بسیاری از کشورهای شیعهنشین مانند ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و هند، روز عاشورا تعطیل رسمی است.
پادکست راوکده در مسیر گسترش فعالیتهای خود از افراد علاقهمند به روایت تاریخ پژوهش تولید محتوا و تدوین دعوت به همکاری میکند.راوکده به عنوان یک پادکست فارسی با تمرکز بر روایتهای تاریخی فرهنگی و زندگینامهای به دنبال افرادی است که بتوانند در تولید محتوای دقیق جذاب و قابل انتشار همراه تیم باشند.این فرصت همکاری به صورت دورکاری است و برای افرادی مناسب است که اهل مطالعه مسئولیتپذیر دقیق و علاقهمند به فضای پادکست تاریخی هستند.
زندگی محمدعلی شاه از همان ابتدا با یک تناقض بزرگ تاریخی گره خورده بود: او در تبریز به دنیا آمد، پسر ارشد مظفرالدینشاه بود و از سمت مادر، تاجالملوک امالخاقان، به خاندان امیرکبیر میرسید؛ یعنی از یک سو وارث سلطنت قاجار بود و از سوی دیگر، نوه دختری صدراعظمی که در حافظه ایرانی نماد اصلاح و اقتدار دولت به شمار میآمد. او در دوران ولایتعهدی پدرش در تبریز پرورش یافت، لقب «اعتضادالسلطنه» گرفت و پیش از رسیدن به تاجوتخت، در محیطی رشد کرد که هم با سنت درباری قاجار عجین بود و هم زیر نفوذ چشمگیر روسها قرار داشت. منابع پژوهشی همچنین تأکید میکنند که او زیر نظر آموزگار روسیاش، سرگئی ماکوویچ شاپشال، با زبان و فرهنگ روسی آشنا شد؛ نکتهای که بعدتر در جهتگیری سیاسی او اهمیت پیدا کرد.