سرانجام خلبانی که شاه و رجوی و بنی‌صدر را فراری داد

تاریخچه جنبش‌های فمینیستی جهان فراتر از یک روایت ساده در باب مطالبات حقوقی زنان است؛ این تاریخ، دفترِ ثبتِ مناقشه‌ای بی‌پایان بر سرِ مفاهیمِ بنیادین قدرت، آزادی، عاملیت و ساختارهای اجتماعی است. از زمانی که زن به عنوان یک موجودیت سیاسی و شهروندِ برابر در متون قانونی جوامع مدرن تعریف شد، این نزاع به شکلی ساختارمند آغاز گشت. برای درک عمیق این سیرِ تحول، نخست باید به یک پرسش بنیادی پاسخ داد: «فمینیسم به چه معناست؟»

در این مقاله جامع و بی‌طرف، کودتای نوژه یا کودتای نقاب را از زاویه تاریخی، سیاسی، نظامی و رسانه‌ای بررسی می‌کنیم؛ از نقش شاپور بختیار تا سرنوشت محمد نوژه و پیامدهای آن بر ارتش ایران. کودتای نوژه یکی از مهم‌ترین و جنجالی‌ترین رخدادهای سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷ است؛ رویدادی که هم از نظر سیاسی و امنیتی اهمیت دارد و هم از نظر رسانه‌ای و تاریخی، هنوز محل بحث و تفسیرهای متفاوت است. این پرونده که در ادبیات رسمی و عمومی بیشتر با نام «کودتای نوژه» شناخته می‌شود، در برخی منابع با عنوان دقیق‌تر کودتای نقاب نیز آمده است؛ نامی که به رمز عملیاتی آن اشاره دارد.در تیرماه ۱۳۵۹، تنها حدود ۱۷ ماه پس از پیروزی انقلاب، شبکه‌ای از نظامیان، مخالفان سیاسی جمهوری اسلامی و شماری از افراد مرتبط با جریان‌های برون‌مرزی، طرحی برای سرنگونی نظام تازه‌تأسیس ایران تدارک دیده بودند. نقطه آغاز این طرح، پایگاه هوایی شهید نوژه همدان بود؛ پایگاهی که نام خود را از سرگرد خلبان محمد نوژه گرفته بود. نکته مهم اینجاست که خودِ محمد نوژه نه در این کودتا نقشی داشت و نه حتی در زمان وقوع آن زنده بود؛ او پیش‌تر در سال ۱۳۵۸ در جریان مأموریت هوایی در کردستان کشته شده بود.از همین‌جا می‌توان فهمید که چرا جست‌وجو درباره کودتای نوژه به سرعت به نام محمد نوژه، پایگاه هوایی نوژه، شاپور بختیار و حتی بحث‌های مربوط به نقش آمریکا، شوروی و حزب توده گره می‌خورد. این مقاله، با لحن رسمی، مستند و در عین حال روان، تلاش می‌کند تصویر روشن‌تری از این پرونده ارائه کند؛ تصویری که هم برای مخاطب علاقه‌مند به تاریخ و هم برای مخاطب پادکست فارسی و پادکست تاریخی جذاب و قابل استفاده باشد.

اهدای عضو از آن موضوعاتی است که جامعه را دقیقاً در نقطه‌ی تلاقیِ انسانیت، اخلاق، علم، و باورهای اجتماعی قرار می‌دهد. تصمیمی که از یک‌سو می‌تواند جان چندین انسان را نجات دهد و از سوی دیگر، همواره با موجی از پرسش‌ها، تردیدها، چالش‌ها و حتی جنجال‌های اجتماعی همراه بوده است.در سال‌های اخیر، این موضوع بیش از هر زمان دیگری در ایران مورد توجه قرار گرفته؛ به‌ویژه با نقش‌آفرینی مجموعه‌هایی که به‌طور رسمی در زمینه ترویج فرهنگ اهدای عضو فعالیت می‌کنند. یکی از برجسته‌ترین این مجموعه‌ها، راوکده است؛ مجموعه‌ای که به‌عنوان سفیر رسمی اهدای عضو ایران شناخته می‌شود و تلاش کرده در کنار تولید پادکست فارسی و ارائه برنامه‌های پادکست تاریخی و تحلیلی، نقش جدی و اثرگذاری در آگاهی‌رسانی درباره اهدای عضو بر عهده بگیرد.امروز 31 اردیبهشت و روز اهدای عضو است. مقاله پیش‌رو، یک بررسی کاملاً رسمی، مستند و بی‌طرف است درباره‌ی اهدای عضو؛ از تاریخچه و چالش‌ها و باورهای فرهنگی گرفته تا آمارهای جهانی، شبهات رایج، زاویه‌های جنجالی بحث و همچنین نقش راوکده در جریان‌سازی این حوزه.