صفحات روزنامه باختر امروز؛ روایت روزهای پرتنش تاریخ معاصر

به مناسبت سالگرد درگذشت مولانا در ۲۷ آذر، نگاهی مفصل به زندگی و سرنوشت این شاعر و عارف بزرگ ایرانی انداخته‌ایم. این مقاله سرشار از واقعیت‌ها و روایت‌هایی است که در حکایت‌های رایج کمتر به آن‌ها اشاره شده و می‌تواند نگاه عمیق‌تری به مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (معروف به مولوی رومی) به شما بدهد. با ما همراه باشید تا از دوران کودکی مولانا در بلخ تا اوج عرفان و شاعری‌اش در قونیه، این زندگی پرفراز و نشیب را مرور کنیم.

شب یلدا (یا شب چله) طولانی‌ترین شب سال و از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است. نام «یلدا» برگرفته از واژه‌ای در زبان سریانی به‌معنای زایش و تولد است. در منابع تاریخی مانند آثار ابوریحان بیرونی نیز از این شب با عنوان «میلاد اکبر» یاد شده که منظور همان تولد خورشید است. ایرانیان به این شب شب چله هم می‌گویند، چرا که از فردای آن، چهل روز اول زمستان (چلهٔ بزرگ) آغاز می‌شود. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد که آیین شب یلدا احتمالاً سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و حتی برخی باستان‌شناسان قدمت آن را تا ۷۰۰۰ سال نیز تخمین زده‌اند. با این حال، به‌طور رسمی نخستین شواهد تاریخی از برگزاری این جشن به حدود سال ۵۰۲ پیش از میلاد در زمان داریوش یکم هخامنشی بازمی‌گردد که در تقویم ایران باستان وارد شده است. این امر نشان می‌دهد یلدا از روزگار باستان بخش مهمی از فرهنگ مردمان این سرزمین بوده است.

حاج علی رزم‌آرا (۱۲۸۰–۱۳۲۹ خورشیدی) یکی از مهم‌ترین چهره‌های سیاسی و نظامی دوران محمدرضا شاه پهلوی بود. او نظامی‌ای حرفه‌ای با درجه سپهبدی در ارتش شاهنشاهی ایران و بیست‌وهشتمین نخست‌وزیر ایران بود. دولت او در بحبوحه نهضت ملی‌شدن صنعت نفت بر سر کار آمد و به سبب مخالفت با ملی‌شدن نفت، به شدت در معرض حملات سیاسی قرار گرفت. نهایتاً حاج علی رزم‌آرا در اسفند ۱۳۲۹ خورشیدی ترور شد و نامش به عنوان تنها نخست‌وزیر تاریخ معاصر ایران که در دوران مسئولیت ترور گردید، ثبت شد. زندگی و مرگ جنجالی رزم‌آرا نقشی تعیین‌کننده در تاریخ معاصر ایران داشت و تاکنون روایت‌های مختلف و گاه متناقضی دربارهٔ آن ارائه شده است.