موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید
حاج علی رزمآرا (۱۲۸۰–۱۳۲۹ خورشیدی) یکی از مهمترین چهرههای سیاسی و نظامی دوران محمدرضا شاه پهلوی بود. او نظامیای حرفهای با درجه سپهبدی در ارتش شاهنشاهی ایران و بیستوهشتمین نخستوزیر ایران بود. دولت او در بحبوحه نهضت ملیشدن صنعت نفت بر سر کار آمد و به سبب مخالفت با ملیشدن نفت، به شدت در معرض حملات سیاسی قرار گرفت. نهایتاً حاج علی رزمآرا در اسفند ۱۳۲۹ خورشیدی ترور شد و نامش به عنوان تنها نخستوزیر تاریخ معاصر ایران که در دوران مسئولیت ترور گردید، ثبت شد. زندگی و مرگ جنجالی رزمآرا نقشی تعیینکننده در تاریخ معاصر ایران داشت و تاکنون روایتهای مختلف و گاه متناقضی دربارهٔ آن ارائه شده است.
فیروزه بنیصدر، فرزند ارشد سید ابوالحسن بنیصدر – نخستین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران – یکی از چهرههایی است که زندگی شخصیاش با مهمترین فصلهای تاریخ معاصر ایران گره خورده است. زندگی فیروزه بنیصدر ترکیبی است از تجربهی یک خانوادهی سیاستمدار، ازدواج جنجالی با مسعود رجوی رهبر سازمان مجاهدین خلق، جدایی پرهزینه از این پیوند ایدئولوژیک، فاصله گرفتن از خشونت و فرقهگرایی، و ساختن هویتی مستقل به عنوان پزشک متخصص، استاد دانشگاه و کنشگر سیاسی در تبعید.
مهدی ابریشمچی (زادهٔ ۱۳۲۶ خورشیدی در تهران) از اعضای قدیمی و بلندپایهٔ سازمان مجاهدین خلق ایران و شورای ملی مقاومت ایران است. او که از ابتدای جوانی به مبارزات سیاسی پیوست، پس از انقلاب ۱۳۵۷ به عضویت کمیتهٔ مرکزی مجاهدین درآمد و در سالهای بعد، به یکی از چهرههای کلیدی سازمان تبدیل شد. ابریشمچی طی دهههای فعالیت خود مسئولیتهای مهمی همچون طراحی ساختارهای تشکیلاتی، ادارهٔ بخش روابط خارجی سازمان و فرماندهی عملیات نظامی را بر عهده داشته است. وی همچنین اولین همسر مریم رجوی (قجر عضدانلو) بوده و طلاق تشکیلاتی او از مریم در دههٔ ۶۰ خورشیدی (دههٔ ۱۹۸۰ میلادی) بخشی از ماجرای موسوم به «انقلاب ایدئولوژیک» در سازمان محسوب میشود. کارنامهٔ ابریشمچی آکنده از فراز و نشیبهای تند سیاسی است؛ از زندانی شدن در دوران شاه و همکاری با نیروهای انقلابی گرفته، تا متهم شدن به اقدامات تروریستی علیه جمهوری اسلامی و مشارکت در عملکردهای بحثبرانگیز رهبری سازمان مجاهدین. در ادامه، زندگینامهٔ مستند و نقشهای سیاسی – تشکیلاتی او را بهصورت بیطرفانه اما انتقادی مرور میکنیم.
«بوف کور» مشهورترین و بحثبرانگیزترین اثر صادق هدایت است که بسیاری آن را شاهکار ادبیات داستانی مدرن ایران میدانند. این رمان کوتاه برای نخستین بار در سال ۱۳۱۵ (۱۹۳۷ میلادی) به صورت پلیکپی در هند منتشر شد و از همان ابتدا به خاطر محتوای تیره، ساختار پیچیده و نمادگرایی غنی خود، نظر موافقان و مخالفان بسیاری را جلب کرد. بوف کور داستانی وهمآلود و عمیق دربارهی تنهایی، جنون، مرگ و زوال است که به واسطه روایت منحصربهفرد و سبک سوررئالیستیاش، ذهن خواننده را به چالش میکشد. در این مقاله، ضمن ارائهی نگاهی جامع و مستند به زندگی و آثار صادق هدایت، به تحلیل و رمزگشایی رمان بوف کور از جنبههای مختلف میپردازیم.
مسعود کشمیری یکی از بحثبرانگیزترین چهرههای امنیتی تاریخ معاصر ایران است. او که به عنوان عامل نفوذی سازمان مجاهدین خلق در ساختار دولت پس از انقلاب فعالیت میکرد، توانست خود را تا جایگاه جانشین دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بالا ببرد. نام کشمیری بیش از هر چیز با انفجار هشتم شهریور ۱۳۶۰ در دفتر نخستوزیری گره خورده است؛ انفجاری که طی آن رئیسجمهور محمدعلی رجایی و نخستوزیر محمدجواد باهنر به شهادت رسیدند. این مقاله به صورت بیطرفانه اما جنجالی به زندگی، فعالیتهای پنهان، عملیات تروریستی و سرنوشت مبهم مسعود کشمیری میپردازد. همچنین تلاش شده است تا با مروری بر وقایع تاریخی مرتبط، ابعاد نفوذ او و پیامدهای آن روشن شود.
مصطفی رجوی فرزند مسعود رجوی (رهبر سازمان مجاهدین خلق) و اشرف ربیعی است. او تنها فرزند خونی مسعود رجوی محسوب میشود و زندگی پرفراز و نشیب او به دلیل انتساب به یکی از جنجالیترین چهرههای سیاسی معاصر ایران بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مصطفی در دهه ۱۳۶۰ خورشیدی در بحبوحه درگیریهای مسلحانه سازمان مجاهدین خلق با جمهوری اسلامی به دنیا آمد. سرنوشت او از همان بدو تولد با حوادثی تلخ گره خورد و در ادامه نیز مسیری متفاوت از پدرش پیمود. این فرزند که بعدها در تشکیلات مجاهدین محمد رجوی نام گرفت، پس از سالها درگیری و اختلاف با سازمان، سرانجام راه خود را جدا کرد. در این مقاله نگاهی بیطرفانه اما جنجالی به زندگی سیاسی و شخصی مصطفی رجوی خواهیم داشت؛ از حادثه خونین زعفرانیه در تهران تا اردوگاههای اشرف و لیبرتی در عراق، و نهایتاً سرنوشت امروز او.